ћирилица | english info servis | rečnik | sadržaj | kontakti | pomoć 
Zaštita korisnika

Objašnjenje načina prenosa novca u međunarodnom platnom prometu za fizička lica

Postoji nekoliko načina da se izvrši prenos novca u međunarodnom platnom prometu. Najčešće se koristi inodoznaka korišćenjem tehnologije SWIFT ili neki od elektronskih servisa za prenos novčanih doznaka (Western Union, MoneyGram, RIA Money Transfer i dr.).

Korišćenje inodoznaka tehnologijom SWIFT

SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication – Udruženje za međunarodne, međubankarske finansijske telekomunikacije) međunarodna je bankarska mreža i softver za razmenu poruka, koji omogućava razmenu standardizovanih finansijskih poruka kod finansijskih institucija. Sedište SWIFT-a je u Belgiji.

Ako se građani opredele da novac prenesu korišćenjem usluge inodoznaka putem SWIFT-a, neophodno je da primalac od svoje banke dobije tzv. instrukcije za uplatu, koje sadrže: ime i prezime primaoca, broj njegovog bankovnog računa – IBAN broj ili drugu jedinstvenu identifikacionu oznaku, međunarodnu oznaku pod kojom je banka poznata u svetu (tzv. SWIFT kod ili BIC kod), korespondentsku banku ili više njih (korespondentska banka je banka s kojom je banka korisnika platnih usluga uspostavila korespondentski odnos i preko koje može poslovati sa inostranstvom). Po pribavljanju svih navedenih podataka iz instrukcije za uplatu, primalac ih dostavlja pošiljaocu, koji zatim odlazi u banku po izboru u zemlji u kojoj se nalazi i vrši uplatu.

Građani koji se opredele za korišćenje ove usluge trebalo bi da vode računa o sledećem:

  • Prvo, treba voditi računa o broju banaka u lancu od pošiljaoca do primaoca, jer svaka od njih naplaćuje proviziju. Idealno je da ne postoji više korespondentskih banaka (tj. da domaća banka ima otvoren račun u banci pošiljaoca), što je u praksi ređi slučaj, a zatim proveriti da li je korespondentska banka banke primaoca ista kao i banke pošiljaoca.
  • Primer: Želite da uplatite školarinu za studije svog deteta u Nemačkoj i fakultet vam pošalje instrukcije za plaćanje banci kod koje ima račun u Nemačkoj (banka primaoca), i eventualno podatke o njenoj korespondentskoj banci. U tom slučaju, najbolje je uplatu izvršiti preko domaće banke kojoj je korespondentska banka ista kao i banke primaoca.
  • Drugo, troškovi prenosa novca u inostranstvo mogu biti plaćeni na nekoliko načina: troškove snosi pošiljalac sredstava, troškove snose i pošiljalac i primalac (podeljeni troškovi) ili sve troškove snosi primalac sredstava.

U nastavku su oznake popunjavanja doznake putem SWIFT-a:

  • OUR: pošiljalac snosi sve troškove u vezi prenosom novca: proviziju svoje banke, proviziju banke korespondenta i proviziju banke primaoca novčanih sredstava. Inoprovizije stižu na naplatu naknadno, pa bi banka pošiljaoca mogla da traži neko obezbeđenje (npr. pravo na naknadno zaduženje tekućeg računa), o čemu bi trebalo da upozna klijenta, u skladu sa opštim uslovima poslovanja i zaključenim ugovorom;
  • BEN: primalac snosi sve troškove (dakle, pošiljalac nije dužan da plati proviziju);
  • SHA: troškovi se dele – proviziju banke pošiljaoca snosi pošiljalac, inoprovizije snosi primalac (dakle, pošiljalac plati bankarsku proviziju na šalteru i nema nikakve naknadne obaveze).

Savetujemo vam da se, pre nego što se odlučite da pošaljete novac u inostranstvo, detaljno informišete o mogućnostima i troškovima slanja novca i odaberete onaj način i onu finansijsku instituciju čije usluge odgovaraju vašim potrebama.

Korišćenje usluga Western Union, MoneyGram i RIA Money Transfer

Putem usluga kompanija Western Union, MoneyGram International Inc. (MoneyGram) i Western Union, MoneyGram International Inc. (MoneyGram) i RIA Money Transfer RIA Money Transfer moguće je vršiti transfer novca u kratkom roku, preko zastupnika ovih kompanija u velikom broju zemalja i teritorija širom sveta (npr. Western Union i MoneyGram u više od 200, a RIA Money Transfer u više od 150 zemalja).

Za prenos novca putem ovih usluga nije potreban otvoren račun u banci.

Prilikom slanja novca putem usluga Western Union, MoneyGram i RIA Money Transfer potrebno je da pošiljalac novca pokaže važeći lični dokument, navede ime i prezime primaoca i zemlju u koju šaljete novac i plati nadoknadu za transfer. Građani bi trebalo da imaju u vidu da je provizija različita u zavisnosti od visine iznosa novca koji se šalje i zemlje. Detaljne informacije o načinu slanja novca i visini provizije koju plaća na uplatnom mestu pošiljalac novca može dobiti od zastupnika preko kojeg vrši slanje novca.

Nakon uplate sredstava, pošiljalac dobija šifru (npr. kontrolni broj transfera novca (MTCN), referentni broj transakcije ili sl.), koju je neophodno da dostavi primaocu novca, što je obavezan podatak prilikom preuzimanja novca, a koji može da preuzme isključivo osoba na čije ime je novac poslat.

Prenos novca međunarodnom poštanskom uputnicom

Pored navedenih načina prenosa novca, građani mogu koristiti i usluge pošte za prijem novca iz inostranstva, odnosno slanja novca u inostranstvo.

Za prenos novca putem međunarodne poštanske uputnice nije potreban otvoren račun u banci.

Prilikom slanja novca putem međunarodne poštanske uputnice potrebno je da pošiljalac novca pokaže važeći lični dokument, navede ime i prezime primaoca i zemlju u koju šalje novac i plati nadoknadu za transfer. Detaljne informacije o načinu slanja novca i visini provizije koju plaća na uplatnom mestu pošiljalac novca može dobiti u pošti koja obavlja poslove prenosa.

Da bi preuzeo novac, primalac novca mora da saopšti broj uputnice, tajnu šifru pošiljaoca, ime i prezime pošiljaoca i očekivan iznos, koje dobija od pošiljaoca novca.